Ana içeriğe atla

Daha fazla unisuhi yemek su altındaki yosun ormanlarını kurtarmaya yardımcı olabilir mi?




Su altı yaşamı için önemli bir barınma ve beslenme alanı olan, ayrıca ekosistemde karbon depolamak ve çevirmek için önemli bir birim olarak kabul edilen yosun ormanları, bir yırtıcı olan deniz kestanelerinin tehdidi altında. Kısa süre içinde çok geniş alanlardaki yosunları tüketerek ekolojik temizlik yapan deniz kestanelerinden sürdürülebilir bir şekilde kurtulmanın yolu onları tabağa almaktan geçiyor olabilir.

Tek başına yiyebildiğimiz kadar sushi yemek dünyayı tek başına kurtarabilecekmiş gibi görünmüyor. Fakat bir şirket Londra’dan Los Angeles’a, oradan da Tokyo’ya “fine diner”ların gezegenin denizlerinin zeminini kaplayan yosun ormanlarının kendilerini yenilemesine fırsat vermek adına yeterli miktarda uni sushi, yani deniz kestanesi yumurtası yiyeceğini umuyor.

Kuzey Denizi’nden Tazmanya’ya kadar, su altındaki biyoçeşitlilik için çok önemli olan deniz yosunlarının çoğu deniz kestaneleri nedeniyle kayboldu ve geriye geniş su altı çölleri kaldı. Garip şekilde, Norveç’te yeşil renkli olan deniz kestaneleri Kaliforniya’da mo renkliyken bu yırtıcının su altında bıraktığı etki ve yarattığı problem aynı.

Son derece obur olan bu ekinodermler – yani derisidikenliler etraflarında buldukları tüm yosunları yiyip bitirdikten sonra ne yazık ki ölmüyorlar, binlercesi kabuklarının içinde yıllarca durgun halde kalabiliyor. Deniz yosunu ormanlarını kurtarmak içinse bu kestanelerin ortamdan tamamen alınmaları gerekiyor, aksi halde su altı ormanlarının kurtarılma ihtimali son derece düşük.

Urchinomics’in deniz kestaneleriyle ilgili bir planı var. Fikirleri dünya denizlerindeki deniz kestanesi sürülerini sürdürlebilir hasatla toplayarak onları değerli bir su yosunu olan kombu ile besleyerek değerli yumurtalarını üst düzey sushi restoranlarına sunarak bir iş fırsatı oluşturmak.

Su ürünleri sektörüne dair yenilikçi ve sürdürülebilir bir fikri hayata geçirmek üzere çalışan Urchinomics’in CEO’su Brian Tsuyoshi Takede, 2011 yılında meydana gelen felaketin ardından Japon balıkçılarla yaptığı konuşmayı hatırlayarak “İlk ‘a-ha’nım doğu Japonya’daki tsunamiden sonra geldi” diyor.

“Tsunami vurduğunda sudaki tüm yırtıcı hayvanları temizledi. Yırtıcı hayvanlar ortadan kaybolduğunda deniz kestanesi popülasyonu patladı. Bilim insanları bize bir yada iki yıl içinde orijinal biyomasın yaklaşık yedi kato olduğunu söylediler. Kelimenin tam anlamıyla, Japonya’daki kuzey doğı balıkçılığının temeli olan tüm dev su yosunu ormanlarını yediler.”

Norveç merkezli fakat Japonya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’nde de operasyonları olan Takeda’ya göre Urchinomics, deniz kestanelerini çıkarma ve restorasyonu yapma işini dünya çapında kendi kendine yapmayı hedefliyor. Japonca ismi uni olan deniz kestanesine olan talebi artıyor ve 2018 yılında en iyi gıda trendlerinden birisi olarak seçildi.

“Kestaneleri ne kadar çok yerseniz yosun ormanları için o kadar iyidir. Bu benzersiz bir şey, sanırım bu restorasyon çalışmalarını yürütmek için bir çeşit ekonomik teşvik oluşturduğunuz kazan – kazan durumlarına bakmakla ilgili olmalı.”

Norveç’te 80 milyar deniz kestanesinin ülkenin kıyı şeridi boyunca yosun ormanlarını tahrip ettiği düşünülüyor. Urchinomics, Norveç’teki ilk deniz kestanesi çiftliğini açmak için bir kira sözleşmesi imzaladığını açıkladı. Takeda, Norveç’in petrol başkenti olan Stavanger’deki tesisin bu yaz Londra, Amsterdam ve Brüksel’deki Michelin yıldızlı sushi restoranlarına deniz kestanesi yumurtası tedarik etmesini umuyor.
Kestaneler ortamdan çekildikten sonra, yosun ormanlarının kendilerini iyileştirme yeteneği sadece aylarla ifade edilebilecek kadar etkileyici. Ancak deniz kestanesi istilasıyla ilgili sorun sadece Norveç’in problemi değil.

Kuzey Kaliforniya’da bir zamanlar bol bol bulunan yosun ormanlarının çökmesi için iki yıl yeterli oldu. San Francisco’nun kuzeyinden Oregon sınırına kadar 350 kilometrelik sahil şeridinin geniş uzanımları boyunca iklim krizi tarafından beslenen bir ısınma kombinasyonu ve yırtıcı mor deniz kestanesi orduları, 2014 ve 2016 yılları arasında çok geniş bir alana yayılmış olan su altı karbon tutucularının %90’ından fazlasını arkalarında atık olarak bıraktı.

Hayati derecede önem taşıyan bu su altı ekosisteminin dağılması araştırmacıları şaşırttı ve ardında da ekonomik bir yıkımı bıraktı. 2018 yılında yosunların kaybının deniz salyangozlarının toplu şekilde ölümünü tetiklemesinden sonra 2018 yılında $44M’lik bir rekreasyonel kırmızı abalon (deniz kulağı) avcılığına son verildi.

Yakın zamanda deniz yıldızlarını etkileyen bir hastalığın, denizdeki sıcaklık dalgasının ve deniz kestanesi patlamasının yosun ormanlarını çökertmek için nasıl bir araya geldiği konusunda bir araştırma yayınlayan Kaliforniya Üniversitesi’nden Dr. Laura Rogers Bennett “Deniz yosunlarımız çok verimli ekosistemler fakat serinliğe güveniyorlar. Biliyoruz ki global olarak ısınan deniz sularının riski altındalar” şeklinde açıklıyor.

“Dünyanın pek çok yerinde yosun ormanlarında düşüş yaşanıyor. Sıklıkla, bunların yerini büyük deniz kestanesi popülasyonları alıyor” diye devam ediyor. “Bunu Japonya ve Norveç’ye görüyorlar, Avusturalya’da ve Tazmanya’nın güney eyaletinde de oluyor.”

Yirmi yılı aşkın süredir ekosistem hakkında bilimsel araştırma yapmak için dalgıçlık eğitimi veren Resif Kontrol Vakfı başkanı Jan Freiwald’a göre kaliforniya’nın merkezinde mor deniz kestanelerinin yıkıcı orduları Monterey Körfezi’ne, güneye yayıldı. Yine de su samurlarının valığı yosun ormanlarının dayanıklılığına yardımcı olabilir.

“İzlediğimiz alanların yaklaşık yarısı su yosunlarını kaybetti, diğer alanlar ise güçlü kalıyor. Son zamanlarda bazıları iyileşti” diyor.

Monterey Körfezi ile Kuzey Kaliforniya arasındaki önemli farklardan birisi su samurlarının valığı. Denizde yaşayan su samurları kilit yırtıcılardan biridir ve deniz kestanelerini kontrol altında tutabilirler. Bu sayede Monterey çevresindeki yosun ormanlarında deniz kestanelerinde artık görebiliyoruz ama aynı zamanda su samurları için daha fazla besin bulabildiğini de görüyoruz. Böylece su samurlarının olmadığı kuzey sahili yerine bazı resifleri sürdürebiliriz.”

Önceki araştırmalar, su samurlarının bulunduğu yerlerdeki su yosunu ormanlarının daha fazla karbon depolama eğilimi gösterdiği ve daha sağlıklı olduğu bulmuştur. Ancak su samurlarının deniz kestanesinden kaynaklanan çöllere sokulması, aç olan memeliler için çok az değerli olduğu için işe yaramaz.

Urchinomics bunu uygun bir olarak yapmayı başarsın ya da başaramasın, araştırmacılar Pasifik kıyısı boyunca geniş yosun ormanlarının deniz kestaneleri tarafından temizlendiği ve deniz kestanelerinin temizlenmesi gerektiğini söylüyor. Uni sushi, bu değerli deniz ekosistemi bileşenini kurtarmak için doğru yollardan birisi olabilir.

theguardian.com‘daki yazıdan Türkçe’ye aslına uygun şekilde çevrilmiştir.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Mavi yengeç: sürdürülebilir bir su ürünleri yetiştiriciliği alternatifi olabilir mi?

Mavi yengeç, Callinectes sapidus, Amerika kıtasındaki önemli nehirlerden birisi olan Mississippi'nin tarihi ve ekonomisi üzerinde uzun yıllardır çok önemli bir rol oynadı. Tüketiciler mavi yengeçten yapılmış olan atıştırmalıkların keyfini iştahla sürerken doğadaki mavi yengecin baş etmesi gereken önemli bir sorun var: popülasyondaki azalma. Bu, yereldeki balıkçıları da zora sokan önemli bir sorun. 2000'li yılların başında kurulan Mississippi Üniversitesi Mavi Yengeç Kuluçkahanesi, mavi yengeç yetiştiriciliğini gerçekçi hale getirmek üzerine çalışıyor. Çabalarının, balıkçılar için kültür yoluyla elde edilmiş mavi yengece bağlı bir ekonomi oluşturmasına ve balıkçıların ekonomilerine katkı sağlayacağını umuyorlar. Thad Cochran Ocean Springs Deniz Ürünleri Yetiştiriciliği Merkezi'nden Dr. Kelly Lucas, "Chesapeake Körfezi'nden mavi yengeç hasadı gerçekten çok düşük olduğunda bu fikir ortaya çıktı" diyor. "Maryland Üniversitesi, körfezdeki yabani hayata destek

Hamsinin 11 faydası: Karadeniz'in mücevheri hakkında bilmeniz gerekenler

  Hamsi, Karadeniz ve bir iç denizimiz olan Marmara Denizi'nin bize sunduğu çok önemli ve faydalı bir değer. Kolay ve bol miktarda yapılan avcılığıyla hamsi, başta insan tüketimi olmak üzere, yem sanayisinin yanı sıra omega 3 yağ asitlerinin üretilmesinde de önemli rol oynayan bir balık. Hamsinin insanlar faydaları arasında kalp sağlığını, hücre ve doku onarımını, kemik sağlığını ve göz sağlığını desteklemeye, cildi ve sindirim sistemini iyileştirmeye,  kilo vermeyi teşvik etmeye, toksisiteyi önlemeye yardımcı olmak var ve hamsi, iyi bir b3 vitamini kaynağı olmasıyla ve demir eksikliğini gidermeye destek olmakla, insanlar için çok değerli bir deniz ürünü. Hamsi, dünya çapında kırmızı et yerine iyi bir alternatif olarak yenen ünlü ve vejeteryan olmayan bir lezzet haline gelen minik balıklardır. Bu özel balık türü, cildinizi beslemekten görme yeteneğinizi korumaya kadar birçok sağlık yararı sağlar. Çoğunlukla salatalarla birlikte tüketilen hamsi, kemiklerinizi güçlendiren fosfor v

Kaspersky ile dünyanın 2050 vizyonunda denize dair neler var?

Yaygın haliyle bilgisayar ve cep telefonları için antivirüs yazılımı olarak bildiğimiz Kaspersky, günümüzde oldukça revaçta olan futurizm ve futurist kurguların temel bileşenini oluşturduğu bir web sitesini yayına aldı. 2050 yılındaki dünyada olacağı öngörülen şeylerin kullanıcılar tarafından bir dünya haritası üzerine eklendiği sistemde teknolojik öngörülerin yanısıra uzay ve özellikle de tarıma yönelik fikirler de yer alıyor. Tarıma dair bazı öngörülerin içinde elbette ki denizle ilgili bazı fikirler var. İşte bunlardan bazıları... 2050 - Dubai - Dikey okanus tarımı Konumunun özellikleri ve tatlı su eksikliği şehri tarıma elverişsiz hale getiriyor. Bu yüzden gıda ithalatı şehir için bu kadar önemli bir masraf. Bölgedeki doğal kaynak eksikliğini telafi etmek için, Studiomobile'den İtalyan mimarlar, ekolojik olarak temiz ürünler yetiştirmek için bölgede ne kadar az kaynak bulunduğunu kullanan Deniz Suyu Dikey Çiftliği projesini geliştirdiler. Dünyadaki tüm tatlı suyun% 70'i tar

Deniz ürünleri, bağışıklık sistemi ve D vitamini arasında bir ilişki var mı?

2020 Beslenme Yönergeleri Danışma Komitesi kısa süre önce, bebeklerde beyin ve göz gelişimini desteklemekten kalp ve beyin işlevini desteklemeye ve yetişkinler için sağlıklı kiloya kadar deniz ürünleri yemenin köklü, ömür boyu süren faydalarını yeniden onaylayan bir Bilimsel Rapor yayınladı. Peki ya D vitamini gıdalar hakkında neler biliyoruz? Çoğu insan deniz ürünlerinin kendileri için iyi olduğunu biliyor - her ne kadar haftalık olarak önerilen 200 - 300 gr veya 2-3 porsiyonu yemeseler bile, ancak, deniz ürünlerine dair dikkatin çoğu anlaşılır bir şekilde balıklarda bulunan güçlü omega-3 yağlarına odaklanyor. Omega 3 yağ asitleri, özellikle hamile anneler ve çocukları için çok önemlidir. Deniz ürünleri, nadir bir D vitamini kaynağıdır. Daha az öne çıkarılsa da, deniz ürünleri, yiyecekler arasında nadir bir D vitamini kaynağıdır. 2020 Beslenme Yönergeleri Danışma Kurulu'nun Bilimsel Raporu, D vitaminini “halk sağlığını ilgilendiren bir besin” olarak tanımlıyor çünkü sadece Amerik

Balıkların solungaçları nasıl çalışır?

 Dünyada yaşayan tüm hayvanlar, yaşamlarını devam ettirmek için nefes alıp verirler. Bazılarının vücutlarının içinde akciğerleri vardır, bazıları derileri vasıtasıyla havayı kullanır, bazıları ise daima açılıp kapanan solungaçlarını kullanarak yaşamları için gerekli olan oksijeni tedarik ederler. Yani kısaca, amaçları ortak olmakla birlikte bu amacı gerçekleştirmek için kullandıkları araçları farklıdır. Şu anda okuyabiliyorsanız muhtemelen insansınız. Bu, oksijeni ağzınız ve burnunuz vasıtasıyla vücudunuzun içine aldığınız ve atık olarak da aynı yollarla karbondioksiti vücut fonksiyonlarınızı yerine getirmek için dışarı verdiğiniz anlamına gelir. Solunum organlarınızı kullanarak aldığınız nefesiniz akciğerlerinizi doldurur ve havadaki oksijen buradan vücudunuzun geri kalanına dağılır. Nefes almamız için oksijene ihtiyacımız var. peki ya suyun altında yaşayan hayvanlar oksijeni nasıl alıyor? Tıpkı biz suyun üzerinde yaşamını sürdüren hayvanlarda olduğu gibi, suyun altındakiler

Somon, sardalya, uskumru ve ringa: Yemek için en sağlıklı 10 balık hangisi?

Dünya denizlerinde 32.000'den fazla balık türü var ve bunların neredeyse her birinin kendine ait karakteristik özellikleri var. Kendi çevremizden ve marketlerden tanıdığımız ürünler arasında olan konserve ton balığı ya da çeşitli formlardaki somon balıkları tüketebileceğimiz tek seçenek elbette ki değil.  Özellikle İspanya kıyılarından uskumrugillerden bir balık olan Bonito, mezgit, ringa ve tilapya gibi diğer balıkların da düzenli ve dengeli beslenme üzerinde önemli yerleri var. Yemek için en sağlıklı balık hangisi? İşi insanların beslenmesi üzerine olan uzmanlar her hafta en az iki porsiyon balık yenmesi gerektiğini üzerine basarak belirtiyorlar. Düzenli balık tüketiminin daha sağlıklı beyinle bağlantısı da var ve dahası, kardiyovasküler sağlığı da güçlendirirken aynı zamanda kilo kaybını da destekliyor. Balık tüketimi ile ilişkilendirilen bir diğer konu başlığı da, balığın bünyesindeki omega 3 yağ asitleri sayesinde kandaki lipidleri güçlendirip kalp rahatsızlıklarına karşı bi

Nasıl spirulina yetiştirirsiniz?

Spirulinaya genel haliyle bir kez daha bakacak olursak eğer, karşımızda, bünyesinde  yüksek protein barındıran bir alg (su yosunu) buluruz. Mikroskop altında bakıldığında sprialsi bir görüntüye sahip olan ve mavi-yeşil alglerin içinde yer alan siyanobakterlerden olan Spriulinayı kuruttuğunuzda elde ettiğiniz kütlenin büyük bir kısmının (60% ile 70% arasında) protein olduğunu görürsünüz. Bu oran, su ürünlerinden elde edilebilecek protein miktarları tablosu içindeki en iyi rakamlardan birine tekabul eder. Bu protein oranın yanında, düşük yağ ve birim kütle başına düşen yüksek mineral ve vitamin oranıyla bu alg, insanların ve diğer canlıların beslenmesi üzerine çalışan profesyoneller için üzerinde durulması ve çalışılması gereken önemli bir türdür. Spirulina’nın içinde neler var? Sucul bir canlı olan spirulinanın bünyesinde yer alan bazı maddeler aşağıdaki gibi: + Vitaminler: Beta Karoten, B1 Thiamine, B2 Riboflavin, B3 Niyasin, B5 Pantotenik asit, B6 Piridoksin, B9 Folate, B12 Colobalimi

Daha yakından tanıyın: Türkiye kıyılarından karidesler

  Çoğu insanın severek tükettiği ve pazarda taze, ayıklanmış, marine edilmiş ve ayıklanarak dondurulmuş formları bulunan karideslerin dünya denizlerinde onlarca farklı türü var ve karides yetiştiriciliği önemli bir su ürünü yetiştiriciliği alanı. Su ürünleri yetiştiriciliğinin ortaya çıktığı yer olan Çin ile yakın coğrafya Hindistan ve tabii ki A.B.D. karides yetiştiriciliği konusunda önemli çalışmalar yapan ülkelerin başında geliyor. Türkiye kıyılarından yakalanan hangi karidesler yenebilir nitelikte? Her ne kadar "Denizden babam çıksa onu bile yerim" mottosuyla hareket etsek de, özellikle kendi kıyılarımızda yer alan ve diğerlerine göre daha fazla tüketilebilir olan karidesleri tanımakla işe başlayalım. Palaemon longirostris, Metapenaeus monoceros, Penaeus japonicus, Penaeus japonicus, Penaeus semisulcatus, Penaeus kerathrurus bizim denizlerden en fazla çıkan karides çeşitlerimiz. P. longirostris genel anlamda en fazla yayılım göstermiş olan karides türümüz. Marmara deniz

Avokadolu karides salatası - Karidesle yapılabilecek yemekler - 2

    Sağlıklı bir şekilde beslenmeye gayret eden insanların öğünlerine güvenle alabilecekleri karides, salata olarak tükettiğimiz yeşilliklerle de kolaylıkla uyum sağlar. Avokado ise özellikle son yıllarda öğünlerimize giren ve bizim için göreceli olarak yeni bir gıda. İçindeki faydalı yağlarla beslenme uzmanları tarafından tavsiye edilen bir yiyecek. Malzemeler: 1 tane avokado 10 tane karides 1 tane göbek marul 3 - 4 dal maydonoz 1 çorba kaşığı zeytinyağı (veya pişirme kağıdı) İsteğe bağlı baharatlar Hazırlanışı: Temizlenmiş karideslerinizi bir kaşık zeytinyağıyla tavada pembeleşene kadar çevirin. Avokadonuzu küp küp doğrayarak derin bir servis tabağına alın. Göbek marullarınızı elinizle parçalayın, içinde avokadonuzun olduğu tabağın üzerine koyun. Bu tabağın içine tavada çevirdiğiniz karideslerinizi de koyun. Maydonozlarınızı da salatanızın üzerine ekleyin. Öneriler: Pazardan ya da marketten avokado alırken rengi koyu yeşil - siyah olanları tercih etmenizde fayda vardır. Bu koyu renk

Keyfinizin kâbusu balık kılçığı ve bunlardan kurtulma yolları

Hangi pişirme yöntemiyle yapıyor olursanız olun, balık kılçığı onu ikram ettiğiniz en az bir kişi için daima sorundur. Ağız sulandırıcı bir parça balık etini ağzınıza attığınızda dilinize yada ağzınızın içine batarak sizi rahatsız eden ve aldığınız tüm keyfi kaybettiren kılçıklarla neler yapabileceğinize bakacağımız kısa bir yolculuğa çıkıyoruz. Bu arada, kılçık yada etlerin içindeki kemik parçaları dünya üzerinde istenmeden, kazayla en fazla yutulan yabancı cisimler olarak kabul ediliyor. Yanlışlıkla yutulan kılçıkların etkilediği yerler arasında ağız içi, dil, yutak, yemek borusu, mide ve bağırsaklar var. Çoğu, genellikle herhangi fiziksel bir zarara neden olmadan sindirim kanalından geçip giderken bazen istenmeyen yaralanmalara da neden olabilmekte. Kılçıklardan kurtulmak içinse kusursuz bir gastronomi eğitimi almış olmanıza gerek yok, evde balık pişirirken de alacağınız bir kaç önlem sayesinde balık etindeki kılçıklardan kolaylıkla kurtulabilirsiniz. Bütün kılçıklar tehlikeli değil