Browse By

Uzaktan yönetim sistemleri su ürünleri sektörünün önemli bir parçası haline geliyor.

Özellikle açık denizde yapılan su ürünleri yetiştiriciliğinin kapasitesi ve şekli değiştikçe geleneksel su ürünleri yetiştiriciliği metodlarının da kendini güncellemesi kaçınılmaz bir hale geliyor. Artık alışılagelmişin dışında yeni metodların denenmesi ve farklı sektörlerden bilgi / yöntem / teknoloji transferlerinin yapılarak su ürünleri yetiştiriciliğinin geliştirilmesi, denizden protein eldesinin istenilen düzeyde gerçekleştirilmesinin başlıca kuralı haline geliyor.

Her ne kadar örnek olarak çoğunlukla Avrupa ve okyanusun öteki kıyısı Amerika’dan versek de Güney Asya başta olmak üzere dünyanın öte yanında işler halen çoğunlukla beden gücüyle yürüyor ve bu süreç yeterli bilgiyle beceriye sahip olan profesyonellerin eksikliği nedeniyle aksaklıkların oluşmasına elverişli. Dengeli mekanizasyon bu aşamada önemli bir görev üstleniyor; insan gücünün sınırlarını aşan çiftlik gereksinimlerini yerine getirmek için gerekli teknolojilerin kullanılması beyin gücüne önemli bir takviye sağlayabilir.

Çok genel tanımıyla robotlar bir işletmenin kontrolünü bütünüyle hiç bir zaman ele almayacak – ki almamalılar da, fakat optimize edilmiş bir mekanizasyon gücü, su ürünleri yetiştiriciliği çiftliklerinin işlerini dengeli bir şekilde yoluna koyabilmesi ve işlerin gidişatını planlanmış sürdürülebilirlikle devam ettirebilmesi için artık vazgeçilmez birer bileşen.

Bugünlerde su ürünleri sektörü artık tek başına balık yada karides yetiştirilen bir birimden oluşmuyor. Bu sektörü daha iyi, sürdürülebilir, çevreyle dost ve belki de en önemlisi toplum tarafından daha kabul edilebilir bir hale getirmenin yollarını araştıran yoğun bir çalışma grubunu da kapsıyor ki bu çalışmaları yapan araştırmacılar, en az kafeslerinde yada havuzlarında balık yetiştiren birimler kadar önemli ve gerekli.

Halihazırda dünyanın farklı bölgelerinde yapılan araştırmalarda, mekanizasyon vasıtasıyla fayda aranan bazı başlıklar şöyle toplanabilir:

  • Yemleme teknolojileri
  • Erken uyarı sistemleri
  • Eliminasyon araçları
  • Temizlik ve işleme teknolojileri
  • Kontrol teknolojileri

Su ürünleri sektörünü ilgilendiren daha pek çok başlık altında onlarca farklı alanda geliştirilmiş bir mekanizasyon çözümü olmakla birlikte bunların belki de en yenileri arasında uzaktan yönetim araçları ve mekanizmaları geliyor.

Uzaktan yönetim, günümüzde popülerliği her geçen gün artan önemli bir başlık. Belirli bir alana kurulu olan bir tesisin dünyanın herhangi bir yerinden anında kontrol edilebilmesini sağlayan bu yöntem, günümüzde başka bilim dallarında halihazırda kullanılıyor ve zamanı verimli kullanmanın son derece gerekli olduğu günümüzde insanların hayatlarını kurtaran başlıca unsurların başında geliyor. Peki bir tesisi uzaktan yönetebilmenin temeli nedir? Tabii ki internete tam olarak bağlanmış bir tesis ve birbiriyle konuşabilen ekipmanlar, araçlar, sistemler ve  elbette ki bu işi yönetebilecek bilgiye sahip bir su ürünleri profesyoneli.

Su ürünleri yetiştiriciliği çiftliğini uzaktan yönetmenin bazı avantajları var. Kendi içinde de başka dallara ve maddelere ayrılabilecek olan başlıklar, genel olarak uzaktan yönetim mekanizmasının üreticiye ve dolaylı olarak da topluma sağladığı faydaları içerir.

  • Ulaşım maliyetini azaltır.
    Özellikle kıyıdan ve yerleşim birimlerinden çok uzakta olan işletmelere gidiş-gelişler her zaman için zor ve zahmetlidir. Açık denizlerin insan doğası için elverişliz koşulları yada araçların giremediği yerlerdeki su kaynakları üzerine kurulmuş çiftliklerin yönetimlerinin tesise gitmeden yada tesise gidiş-gelişleri azaltarak gerçekleştirilmesini sağlar. Yakıt, zaman ve enerjiden tasarruf sağlarken aynı zamanda düzenli zaman kullanımına bağlı olarak verimi arttırır.
  • Verim artışı sağlar.
    Verimli olmak son yılların trend davranışlarındandır. Birim zaman içinde birden çok işi hakkıyla tamamlamak ve bunu çevresel faktörlerin ışığında öngörülen zamanlar içinde başarmak önemlidir. Su ürünleri yetiştiriciliği işinde de verimli olmak sürdürülebilir yetiştiriciliğin devam ettirilmesini sağlamak için son derece önemlidir. Açık deniz kafes balıkçılığı için konuşmak gerekirse eğer, muhtemel bir alg patlamasını ön uyarı sistemiyle tespit ettikten sonra kafeslerin etrafına konumlandırılmış pervanelerle su sirkülasyonunu sağlamak kısa sürede gerçekleştirilmiş bir operasyon olduğu için verimlidir. Yada problar vasıtasıyla düzenli olarak suyun kalitesini kontrol etmek birim zamanda yapılmış yüksek kapasiteli bir iş olduğu için verimli sayılır. Bir de bunların karadaki bir yönetim ofisinden gerçekleştirildiğini düşünün. Tesise gitmeden tüm tesisi kontrol altında tutmayı başarabilmek sürdürülebilir üretim politikasının önemli bileşenlerinden yalnızca biridir.
  • Sürdürülebilirdir.
    Üretim tesislerinde işlerin rutinleştirilmiş protokolle sürdürülebilmesinin temel şartlarından birisi düzenli iş gücüdür ve çalışma şartlarından dolayı su ürünleri sektörünün iş gücü sirkülasyonunun yüksek olması işlerin sürdürülebilir şekilde devam ettirilmesini aksatabilir. Yetiştiricilik tesisindeki tüm işlerin kontrolünün uzaktan yapılabilmesi işte bu yüzden çok önemlidir; yemlemeyi yapan yada düzenli su kaliteli ölçümü yapan personelin beklenmedik şekilde görevini gerçekleştirememesi tesisin işleyişini önemli ölçüde aksatabilir hatta canlıların yaşamlarını tehlikeye atabilir. Gelişmiş mekanizasyon ile iç içe çalışan uzaktan yönetim sistemleri işte bu yüzden yapılan işi sürdürülebilir kılar. Mekanize edilmiş sistemler engellenemeyen belirsizliklerden genellikle bağımsız hareket ederler. Bu da işin devamını sürdürülebilir kılarak üretim planlamalarının gerisinde kalmadan işin tamamlanmasını sağlar.
  • Tehlikelere karşı erken reaksiyon alınmasını sağlar.
  • Üretim tesisleri daima beklenmedik dış etkenlere bağlı olan durumlarla karşı karşıyadır. Alg patlamaları, fırtınalar, sürüklenerek tesislere yaklaşan kirlilik etmenleri, ani su kalitesi değişimleri çiftliklerin işleyişini doğrudan etkileyen başlıca unsurlar arasındadır. Uzaktan yönetim bu tehlikelere karşı erken reaksiyon alınmasını sağlar. Tesise gitmeye gerek kalmadan fırtınalarda kafesleri suyun içinde dikey konumlandırmak, alg patlamalarına karşı yemleme operasyonunu düzenlemek gibi basit ama gerekli ve etkili işlemlerin yapılmasını sağlar.
  • İş güvenliği risklerini azaltır.
    Su ürünleri yetiştiricilik tesisleri direk olarak “su” ile ilgili olduğundan kendine özgü iş güvenliği uygulamalarının ve süreçlerinin yönetilmesi gerekir. Çalışma ortamı düşünüldüğünde daha farklı riskler taşıyan su ürünleri sektörünün içindeki mekanizasyonla güçlendirilmiş uzaktan yönetim sistemleri, risk bölgesinde yer alan çalışma koşullarında insan gücü gerektiren işlerin uzaktan gerçekleştirilmesini sağlar. Büyük kafeslerin yemlenmesi, dinlendirme havuzlarının temizliği, arıtım tesislerinin bakımı, ağların temizlenmesi, kirlilik etmenlerinin toplanması gibi iş kolları bu bölümde rahatlıkla sayılabilir.
  • Barınma gereksinimlerini ortadan kaldırır.
    Bugün özellikle Kuzey Atlantik’te kendi kendine işleyen somon çiftlikleri vardır ve bunlar güvenlikten su kalitesi kontrolüne kadar her şeyi tam otomatik şekilde ya kendisi yapmakta yada internet bağlantısıyla karadaki bir merkezden yönetilmektedir. Uzak erişimli bir su ürünleri tesisinin belki de en önemli artılarından birisi, çiftliğin başında birinin durması gereğini ortadan kaldırmasıdır. Dönüşümlü bile olsa üretim tesisine gidip gelme zorunluluğu maliyeti arttıran önemli bir kriterdir. Açık denizdeki insan psikolojisi ve yalnızlık hissinin insanlar üzerindeki olumsuz etkileri ise cabası.
  • Ekonomiktir.
    Uzaktan yönetilebilen sistemlerin ilk kurulum maliyetleri biraz fazla görünse de, üretimin maliyet kalemleri düşünüldüğünde oldukça avantajlı ve ekonomik yönden de verimlidirler. Ulaşım, barınma, iş gücü, efor gibi bileşenlerin maliyetleri düşünüldüğünde uzaktan yönetim sistemlerinin işlevleri ve avantajları geleneksel yöntemlere göre daha fazladır.

Mekanizasyona bağlı olarak gelişen su ürünleri sektörü teknolojisi, su ürünleri profesyonellerini teknik yada lisans derecesinden mezun olduktan sonra kendilerine yatırım yapmaya zorlamalı. Çünkü artık iş sadece bir çiftliğin içinde balıkları besleyip büyütmek, onları hasat edip pazara sevk etmekle bitmiyor. İyi bir gözlemci olup eksikleri tespit ederek bu eksikleri dolduracak çözümler üretmek gelecekte adından söz ettiren bir profesyonel olmanın ilk kurallarından.