Su ürünleri mühendisinin yapabileceği 9 yenilikçi iş

Görüş yazın
662
görüntüleme

Bugün etrafımıza baktığımızda, herhangi bir meslek dalı için artık belirli sınırlarla çizilmiş iş alanları yok. Günden güne artan teknolojik imkanlar ve bu teknolojik imkanlara bağlı olarak genişleyen ufuklar, herhangi bir meslek dalı için daha önceden belirlenmiş kalıpların yıkılarak mesleklerin daha geniş kapsamlı ve daha nitelikli işler yapabilmesine imkan tanıyor.

Türkiye için baktığımızda, özellike su ürünleri mühendisliği alanından mezun olan mühendislerin çalışma alanlarının balık çiftlikleri, akademi ve özellike de devlet istihdamı üçgeninde yoğunlaşmaya başladığını söyleyebiliriz. Türkiye gibi üç tarafı denizlerle çevrili ve zengin bir iç su ekosistemine sahip olan bir ülke için temel olarak öne çıkan bu üç alan, su ürünleri mühendislerinin temel çalışma alanlarını ve mühendislerin potansiyel yeteneklerini ortaya çıkarmakta yetersiz kalabiliyor.

Dünya çapında ise su ürünleri mühendisliği ya da uzmanlığı ile ilişkilendirilmiş yeni jenerasyon iş alanlarının sayısı günden güne artıyor ve su ürünlerinin dünya denizlerindeki popülasyonlarında meydana gelen değişimlere bağlı olarak bu iş alanlarının önemi artıyor.

Gerek ülkemiz için gerekse dünya çapındaki gelişmelere baktığımızda, su ürünleri mühendislerinin çalışabileceği yeni iş alanları, mesleğin kalitesini ve niteliğini şimdiden arttıracak gibi görünüyor. Bu yeni iş alanlarından bazılarına şimdi göz atmanın tam zamanı.


Su ürünleri tesisleri planlayıcısı
Artan çevresel duyarlılıklar, öncelikli olarak kıyılarda konumlanmış olan su ürünleri yetiştiriciliği çiftiklerinin (özellikle balık yetiştiriciliği yapılan çiftlikler) kendilerini modernize etmesi için su ürünleri mühendislerine iyi birer fırsat verdi. Standartları yükselen, çevreyle dost üretim modeline mümkün olduğunca yakın tesisler, su ürünlerinin alıcıları tarafından da üreticilerden talep edilen başlıca mekanizmaların başında geliyor artık. Dünyada, son kullanıcı yediği su ürününün geldiği yerin nasıl bir yer olduğunu merak ediyor ve önemsiyor, hatta iyi şartlarda yetişmiş su ürünlerini üretmiş tesislerin ürünlerini satan yerleri tercih ediyor.

Bu aşamada, dünya standartlarını gözeterek planlanmış su ürünleri tesislerinin önemi günden güne artıyor. Üniversitede tesis planlama derslerini alarak mezun olan su ürünleri mühendislerinin kariyer olanaklarının bir tarafını, tesis planlama gibi önemli bir konu oluştuyor. Fonksiyonel, çevre dostu, profesyonel görünümlü ve verimli bir tesisin tasarımını gerçekleştirmek, su ürünleri mühendislerinin de ufkunu genişletecek en önemli mesleki başarılardan birisi olabilir. Tesis planlama modeller için Uzakdoğu ülkelerinde gerçekten çok iyi işler var. Türkiye’deki gelişmeler içinse Aquapena gibi şirketler, geliştirdikleri sistemlerle öne çıkıyor.

Su ürünleri genetik araştırmacısı
Genetik mühendisliği alanında çalışan uzmanlarla birlikte çalışan su ürünleri mühendisleri, yetiştiriciliği yapılması planlanan su ürününün niteliği ve niceliğinin belirlenmesinde önemli bir rol oynuyor.

Özellikle Avrupa’nın bazı kesimlerinde hala genetik yönden modifiye edilmiş canlılara karşı bir önyargı, tıpkı Türkiye’de olduğu gibi sürüyor. Bu gibi toplumlar, bazı canlıların genetiklerini değiştirmenin yanında, normal şartlar altında genetik yönünden güçlü bireylerden bazı koloniler oluşturarak genetik modifikasyonlara gerek kalmadan türleri daha güçlü ve dış etkilere dayanıklı hale getirmeye çalışıyorlar. Özellikle Norveç gibi su ürünleri üretimi yönünden öne çıkmış ülkelerde bu gibi araştırmalarda su ürünleri mühendisleri kendilerine çalışma ve araştırma alanı yakalayabiliyor.

Kabuklu su ürünleri yetiştiricisi
Kabuklu su ürünleri, Avrupa’da olduğu kadar artık Türkiye’de de önemli bir pazara sahip. Akdeniz midyesi ve kum midyesi gibi bazı türlerin bol, hızlı ve ekonomik üretimi, su ürünleri mühendisleri için orta-uzun vadede karlı görünüyor. Farklı üretim metodları ile üretilen bu ürünler, yakın ve uzak batı ülkelerinde kendilerine alıcı bulabiliyor.

Kabukluların yanında yengeç, kurbağa, salyangoz gibi diğer farklı su ürünleri yetiştiriciliği modelleri, Türkiye içinde kendlerine pek fazla pazar bulamasa da Avrupa yönünde yatırımcılara gelir getirebilecek önemli parametreleri oluşturuyor.

Örneğin, Amerika’da, Kaliforniya kıyılarında gözlenen fazla miktardaki ağır metalin ortamdan elimine edilmesi için midye tarlalarının kurulması, ülkedeki en iyi ekolojik temzilik metodlarından birisi ve sistem su ürünleri mühendisleriyle birlikte kurularak işletilmeye başlandı.

Polikültür tasarımcısı
Belirli bir alan içinde, birden fazla tarım / hayvan ürün grubu çeşidini yetiştirebilmek, günden güne azalan tarım alanlarında önemli bir yetenek olarak kabul ediliyor. Birim alanların, farklı ihtiyaçlara sahip olan türler tarafından aynı anda kullanılması, belirli bir bölgenin daha verimli ve ekonomik kullanımını sağlarken aynı zamanda, toplulukların besin ve özellikle protein eldesini de kontrol altında tutup sürdürülebilir halde tutabilmeyi kolaylaştırıyor.

Polikültür metodlarına baktığımızda, Avrupa’da, özellikle Hollanda gibi yüzey alanı küçük olan ülkelerde, havuz sularından çıkan suların domates tarlalarında kullanıldığını görüyoruz. Benzer şekilde Afrika’nın belirli kesimlerinde, protein elde etmek yönünde sıkıntı yaşayan toplumlar için kurulmuş olan bitki ve balık kombine üretim sistemleri var. Ayrıca, yakın zamanda gün ışığına çıkan deniz üstü tesisler, gün ışığından doğrudan ve daha ekonomik biçimde yararlanabilmek için günümüz su ürünleri mühendislerine yol gösteriyor.

Sensör tasarımcısı
Teknoloji çağında, hangi amaçla olursa olsun, su ürünleri yetiştiriciliği yapan herhangi bir mühendis için sensörler artık günden güne daha fazla önemli hale geliyor. Kısa zaman içinde kesine yakın sonuçlar sunan sensörlerin tasarımı, su ürünleri mühendislerinin ihtiyaçlarına yönelik olarak geliştirilebilecek sınırsız bir ufka sahip. Tesisleri daha iyi hale getirebilmek için yem sensörleri, predatör sensörleri yada kapasite sensörleri geliştirmek, su ürünleri yetiştiriciliğinin önüne bambaşka yetenekler koyabilir.

Su ürünleri sektörü bilişimcisi
Bilişim, toplumun her anında işimize yarayan çözümleri sunan eşsiz bir deneyimdir. Bir su ürünleri mühendisi, birlikte çalıştığı tesisin işleyişini mümkün olduğu kadar otomatize edip en iyi şekilde sürdürülebilir kılabilir. Yemleme saatlerinin çeşitli uygulamalar ile sabitlenmesi, su kalite parametrelerinin düzenli olarak bulut teknolojileri kullanılarak yedeklenmesi, raporların dijital ortamlarda hazırlanması, su altı ve üstü tesis güvenliğinin sağlanması için kullanılan güvenlik ekipmanlarının iletişimi gibi konuların tümü, kolaylıkla su ürünleri sektörünün bilişim alt biriminde çalışan mühendisler tarafından sağlanıp kontrol edilebilir.


Su yönetimi ve temizliği uzmanı
Su ürünleri tesislerinin en önemli kalemlerinden birisinin ürünün yetiştirildiği su olduğunu düşünürsek, bu suyun temizliğinin tesise daha girmeden kontrol edimesi ve tesiste kullanıldıktan sonra tekrar değerlendirilmesinin sağlanması, su ürünüleri mühendislerinin görev alanına girebilir. Havuzlardan çıkan suların tarla sulamada kullanılması yada bahçelere doğal gübreli su olarak sağlanması su yönetiminin en iyi örneklerindendir.

Suyun temizliğinin ve fiziksel özelliklerinin kullanıldıktan sonra tıpkı kullanılmamış gibi bırakılması da su temizliği uzmanlığına girer. Filtrasyon tasarımları, arıtım mekanizmaları yada eğer denizel bir yetiştiricilik ortamındaysa bölgenin deniz çayırları ve otlakları yönünden zengin hale getirilip başlı başına yeni bir mikro ekosistem geliştirilmesi, su ürünleri mühendislerinin uzmanlık alanlarından birisi kabul edilebilir.

Su ürünleri turizmcisi
Su ürünleri yetiştiriciliğinin yaptığı tesisler, her geçen gün daha fazla insan tarafından merak ediliyor. Balıklar yada diğer canlılar ne tür ortamlarda yetiştiriliyor, yetiştirilirken hangi süreçlerden geçiyor, nasıl ve nelerle besleniyor hatta nasıl hasat ediliyor; bütün bunlar su ürünleri mühendisleri için bir turizm yatırımı olarak düşünülebilir. Bir su ürünleri mühendisi, anlaşmaya vardığı su ürünleri yetiştiriciliği yapan tesislere düzenli olarak geziler düzenleyerek gelir elde edebilir. Hatta bu geziler esnasında, aktif katılımlı aktiviteler ile ilgiyi bu gezilerin üzerine çekerek yetiştirilerek elde edilmiş su ürünlerinin toplum üzerindeki algısını değiştirmeye başlayabilir.

Tek hücre protein kaynakları çalışmacısı
Tek hücre proteinleri, yani alg gibi kaynaklar önümüzdeki dönemlerde hem yetiştiricilik hem de doğal ortamlardaki varlıklarıyla önem kazanıyor. Kolay, bol ve ucuz eldesi ile yüksek değere sahip olan Spirulina gibi tek hücreli algler, besin yada su temizliğinin sağlanarak su tasarrufu yapılması gibi günden güne önem kazanan konularda öne çıkıyor.

Tüketimin yanında, tek hücrelilerin biyolojik / fizyolojik karakterleri, hammadde üretimi açısından da son derece iyi bir gelecek vaadediyor. Bir çok alg, şu anda bile beslenme ve tedavi gibi insanlığın vazgeçilmez iki pazarında aktif olarak yer bulurken, bunların kullanım alanı kullanım alanı kısıtlanan pazarların artmasıyla birlikte daha da öne çıkacak ve tek hücreliler ile çalışabilecek en yetkin meslek dalının su ürünleri mühendisleri olduğunu düşünürsek, şimdiden tek hücreliler hakkındaki bilgilerimiz tekrar etmemizde fayda var.

Su ürünleri mühendislerinin çalışabileceği yeni alanlar, elbette ki bunlarla sınırlı değil. Yapmamız gereken tek şey ufkumuzu genişletebildiğimiz kadar genişletmek ve yenilikleri takip etmek.

1. fotoğraf: http://goo.gl/FyPXHz
2. fotoğraf: http://goo.gl/jV5pQk
3. fotoğraf: https://goo.gl/h9Odjy