Plastik atıklarla başa çıkmaya evinizden başlamanın birkaç basit yolu

ÇevreKirlilik

Yazar:

Plastik kirliliğinin özellikle deniz, deniz yaşamı ve denizden elde ettiğimiz su ürünlerinin geleceği açısından önemi ve boyutu ele alındığında yapılması gereken çok şeyin mümkün olduğu kadar erkenden yola çıkılarak halledilmesi gerekiyor. Su ortamında bulunan plastiklerin pek çok etkisinin olduğunu biliyoruz; bu listenin başında her ne kadar fiziksel kirlilik geliyor gibi görünse de mikropartikül plastik taneleri yiyecek sanarak tüketen larva halindeki canlılar zarar görüyor, besin zincirine katılan bu maddeler sofralık su ürünleriyle birlikte insanların metabolizmalarına da katılıyor. Tür taşınımına aracılık, toksik etkiler ve ışık geçirgenliğini engellemeleri ise işin başka vahim boyutları.

Toplum içinde plastik malzemelerin kullanımının tamamen kullanımdan kalkmasının yolu şu an için görülmüyor fakat daha bilinçli bir toplumsal anlayış geliştirerek plastik maddelerin kullanımını azaltabiliriz. Çevreyle olan ilişkisini sürdürülebilir kılmak isteyen her bireyin bugünden başlayarak plastik kullanımını daha kontrollü hale getirmesi artık bir gereksinim. Peki nereden başlayacağız? Tabii ki evimizden.

Mümkün olduğu kadar çok plastik ürünü geri dönüştürün.

Yiyecek artıklarından arındırıldığı taktirde market torbaları geri dönüştürülebilir. Hatta yoğurt kapları gibi açılıp kapanabilen ve poşetlerden daha sert plastik malzemeler bile. Plastik malzemelerin atılmadan önce durulanarak yiyecek artıklarından temizlenmesi istenmeyen küf ve bakteri gibi organizmaların geri dönüşüm tesisine taşınmasını engeller. Her ne kadar çok dikkat edilmeyen bir gerçek olsa da bu etmenler geri dönüşüm tesisinde çalışan insanlar için bir risktir. Yumuşak plastik malzemelerin toplanmasını sağlamak için yaşadığınız belediye sınırları içindeki ayrıştırma yönetmeliklerini ve plastik malzemelerin toplanma metodlarını inceleyin.

Plastik ambalajlı gıda alımlarınızı azaltın.

Plastik materyallerin kullanımındaki temel artışın sebebi plastik ambalajların her geçen gün daha fazla kullanılıyor olması. 2015 yılında ambalajların %42’sinin elyafsız plastiklerden oluştuğu açıklandı. Aynı yıl atıkların %54’ünü plastikler oluşturdu. Manavdan strafor bir tabak içinde aldığınız domatesleri ve biberleri düşün ve onları kat kat sarmak için harcadığınız streç filmleri. Ürünlerinizi bu şekilde almaya gerçekten ihtiyacınız var mı? Plastik malzemeler kullanmak yerine kese kağıtları ve fileler başta manav alışverişleri olmak üzere pek çok şeyi tedarik ederken size yardımcı olabilir.

Plastik malzeme kullanımınızı düşürün.

Şu anda gözlerinizi kapatın ve evinizde gündelik olarak kullandığınız eşyaları düşünün. Bunların ne kadarı plastikten yapılmış ve ne sıklıkla onları değiştiriyorsunuz? Diş fırçanız, diş ipleriniz, traş bıçaklarınız, dışarıdan söylediğiniz yemeğin yanında gelen plastik çatal-kaşık-bardak, tek kullanımlık toplu taşıma biletleriniz… Örneğin diş fırçanızı ahşaptan yapılmış olan bir başkasıyla yada daha uzun ömürlü olan elektrikli modelleriyle değiştirebilirsiniz. Traş bıçaklarınızı da öyle; piyasada pek çok uzun ömürlü yada elektrikli traş bıçağı var. Dışarıdan söylediğiniz yemeğin yanında plastik çatal kaşık istemek yerine çekmecenizde metal olanlardan bulundurabilirsiniz. Çevre ile ilgili pek çok farklındalık yaratan çalışmaya imza atan Greenpeace’a göre Kanada plastik kirliliğinin önemli bir üreticisi ve üretilen 3 milyon ton plastik atığın yaklaşık %10 – 12’si anca geri dönüştürülebiliyor. Plastik kirliliğine neden olan evsel atıklar, kontrol altına en kolay şekilde alınabilen kirletici birimler ve bu birimlerin kontrol altında tutulması plastik kirliliğinin artmasını önlemenin en hızlı, kolay ve basit yolu.

Mikropartikül plastikleri kullanımını azaltın.

Sentetik olarak imal edilmiş olan kumaşlar (suni ipek, akrilik, asetat ve naylon) iyi bilinen kirleticilerdendir ve makinelerde yıkanıp sıkıldıklarında bünyelerinde yer alan lifçikler makinenin durulama suyuyla birlikte doğaya karışmak üzere uzun bir yolculuğa çıkarlar. Ocean Wise’ın belirttiği üzere Vancouver sularındaki kirliliğin nedenlerinden büyük bir tanesi sentetik materyallerden gelen mikroplastik kirletici partiküller. Kurutucuların içinde yer alan filtreler bu partikülleri tutarak doğaya karışmalarını engeller. Bu malzemeleri toplayıp imha etmek üzere bir geri dönüşüm kutusu bulundurmak iyi bir fikir olabilir.

Bir diğer mikropartikül plastik madde kaynağı temizlik malzemeleridir. Fiziksel temizlik yapmak üzere yıkama ürünlerinin içine katılan küçük malzemeler şu an için pek çok filtrenin içinden geçip gidecek kadar küçükler ve sulara karıştıklarında balıklarla diğer sucul canlıların bünyesine giren ilk yabancı cisimlerden. Eğer yüz temizleyiciye ihtiyacınız varsa doğadan elde edilmiş malzemelerden kendiniz üretebilir yada deterjan alırken içinde bu boncukçuklardan olmayan çeşitlerini tercih edebilirsiniz.,

Kıyafetlerinizin sentetik liflerini yada peelinginizin plastik parçacıklarını yemek ister miydiniz?

Gelecek deniz canlıları için oldukça zor bir şekilde geliyor. 2050 yılına gelindiğinde denizdeki plastik ağırlığının balık popülasyonlarından daha fazla olacağı öngörülüyor ve bu durum denizden fayda sağlayan tüm toplumlar için son derece önemli bir öngörü. Geleceği bugünden kurtarmaya başlamamız gerekiyor ve bunu yapmaya evimizden başlayabiliriz.

cbs.ca kaynağındaki yazıdan Türkçe’ye adapte edilmiştir.