Tilapyanın osmoregülasyonu yöneten geni bulundu

0
634
görüntüleme

Dünya üzerinde yaşayan balıkların çoğu tatlı yada tuzlu suların birinde yaşarlar. Fakat balık grubunun içinde tilapyanın da dahil olduğu bir grup balık farklı tuzluluk seviyelerine uyum sağlamak üzere bazı fiziksel değişiklikler yapabilecek şekilde kendilerini adapte edebilirler. İklim değişikliği ise dünya üzerindeki suların tuzluluk seviyelerini önemli şekilde etkiliyor; buna okyanuslar hatta çöllerdeki göllerle dereler de dahil.

Çevresel esnekliği daha iyi anlayabilmek için California Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, tilapyanın farklı tuzluluk seviyelerine karşı oluşan stresi tolere edebilmelerini sağlayan vücut kimyası değişikliklerini düzenleyen bir DNA segmentini teşhis etti. Ayrıca araştırmacılar, diğer balık türlerinin genetik dizilimlerinde yer alan ve tuzluluk ile ilgili düzenlemeleri yöneten bölümleri anlamak için bir teşhis yöntemini de geliştirdi.

13 Mart’ta yayınlanan Early Edition of the Proceedings of the National Academy of Sciences sayısında yer alan makale, çevre sinyallerini ve çevresel değişim ipuçlarını değerlendirerek başka türler için son derece ölümcül olabilecek olan tuzluluk değişimlerine karşı biyokimyasal ve fiziksel değişimlerle adapte olmayı başaran balıkları anlamaya yönelik önemli bir kilometre taşını temsil ediyor. Makalenin baş yazarı ise aynı zamanda evrimsel biyokimyacı da olan Dietmar Kueltz.

İklim değişikliği ve su tuzluluğu

İnsanların ve diğer karasal hayvanların aksine balıklar ve diğer sucul canlılar vücutları ve yaşadıkları ortamlar arasındaki dengeyi sağlamak için sürekli aksiyon halindedir ve bu osmoregülasyon olarak bilinir. Bu dengeleme işinde tuz çok önemli bir rol oynamaktadır. Balığın içinde yaşadığı suyun içindeki tuz miktarı çok azsa yada çok fazlaysa hücre zarları, hücre dokuları ve hücrelerin oluşturduğu organlar zarar görür, hasar alır. Eğer balık yada sucul canlı bu değişimi ve zararı telafi etmezse sonuç olarak ölür.

İklim değişikliğinin bir diğer olumsuz yanı, tuzlu sularda ve denizlerde yaşayan canlıların yaptığı osmoregülasyonu daha da zorlaştırmasıdır. Kutup buzullarının erimesi deniz sularının seviyesini yükseltecek, bu da doğal olarak denizlerin içine tatlı su girmesine bağlı olarak deniz suyunun tuzluluğunu düşürecek. Dahası ve bunun tam aksi, karasal tabanlı göller ve akarsular da ısınan havayla birlikte daha fazla tuzlu hale gelecek. Osmoregülasyonu düzenleyen ve yöneten mekanizma hakkında daha fazla detaylı bilgi sahibi olmak, türlerin yok olmasını engellemek için daha geniş kapsamlı araştırma yapabilmenin önünü açıyor.

Yeni gelişmeler

Araştırmaa, dünya üzerinde su ürünleri üretiminde sıklıkla kullanılan ve kolaylıkla melezlenebilen dört tilapya türünden biri olan Mozambik tilapyasının hücreleri üzerinde yapıldı. Bu, çok kolaylıkla çoğalabilen ve tuzluluk toleransı son derece yüksek bir türdür.
Mozambik tilapyasından teşhis edilen ve OSRE1 adı verilen parça, osmoregülasyon ve tuzluluğa karşı tepki süreçlerini güçlendiren beş segment DNA. Bu araştırmayla, önümüzdeki dönemde OSRE1’in manipüle edilmesiyle türlerin tuzluluğa karşı dirençlerini düzenleyemeyi hedefleyen araştırmaların önü açılmış oldu.

Bu yazı, eurekalert.org adresinde yer alan yazıdan Türkçe’ye adapte edilmiştir.

Cevap ver

Please enter your comment!
Please enter your name here