Florida Üniversitesi’nden araştırmacılar, Amerika’nın kıyı sularında biriken fazla azotu yine doğal bir yöntemle çözmeyi ve kıtanın kıyı kesimini daha yaşanabilir ve “yeşil” bir hale getirmeye çalışıyor.

Çiftkabuklu su ürünleri, sizde bu projenin neresine konumlanıyor?

Doğal ortamdaki çift kabuklu yumuşakçalar, deniz suyunun doğal süzgeçleridir ve bazı önemli görevleri vardır; örneğin halkın kullandığı yada endüstriyel amaçlarla kullanılan sahil kesiminde (limanlar yada teknelerin yanaştığı marina iskeleleri gibi) suyun içindeki çevreye zarar verebilecek seviyelere ulaşan ve başta nitrojen olmak üzere çeşitli maddeleri ortamdan uzaklaştırmak da onlara ister istemez doğ tarafından yüklenen misyonlardan biridir. Fakat, özellikle Amerika kıyılarında yapılan midye yetiştiriciliğine, daha da “çevreci” hale getirmek ve endüstrinin çevreci tutumunu iyileştirmek için ek bir efor gerekiyor.

Yetiştiricilik faydalarının hesaplanması uygulaması

Florida Üniversitesi’ndeki kabuklu deniz ürünleri uzmanları, ülkedeki ve özellikle Florida çevresindeki  kabuklu yumuşaça su ürünleri yetiştiriciliğinin ve bu sektörün önemini vurgulayan yeni bir rapor yayınladı.

Florida Üniversitesi birimlerinden Florida Deniz Hibeleri’nde görevli Bölgesel Kabuklu Deniz Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleme Temsilcisi Leslie Stumer’i verdiği bilgiye göre, yeni projenin bir parçası olarak geliştirilen Farm Benefits Calculator -Yetiştiricilik Faydaları Hesaplama uygulaması, yetiştiricilerin kendi çiftliklerinin yıllık üretimlerine dayalı potansiyellerini belirlemeyi tahmin etmek için kullanmayı hedefliyor. Yani, ne kadar midye yetiştirebileceklerini tahmin yoluyla hesaplamak için yepyeni bir yol!

Raporda, çift kabuklulara (istiridye, tarak ve midye gibi türler) bölgede daha elverişli ortamların sağlanması ve bunların, sağlanan bu ortamlardaki sularda nasıl daha iyi büyütülebileceğine değiniliyor. Raporun yazarlarından olan Leslie Stumer, kabuklu yumuşakça yetiştiriciliğinin bir ekosistem hizmeti varyetesi olan bölgesel topluluklara değer katabileceğini de ekliyor.

2015 yılında Florida Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, Florida’daki kabuklu yumuşakça yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliğini göstermektedir. İstiridyeler üzerinde yapılan araştırmada, istiridyelerin ekosistem içinde üstlendikleri üç önemli görev incelendi. Bunlar ise su filtrasyonu, azot eliminasyonu ve karbon tutumuydu.

Özellikle Florida’nın çevre sularındaki pazar boyundaki çift kabuklulara dair herhangi bir bilginin literatürde yer almadığının üstünü çizen rapor, bu eksik kalan bilginin giderilmesi için Florida Üniversitesi’nden uzmanların bölgedeki çift kabukluları takibe aldığını belirtiyor.

Ekolojik hizmetliler olarak çift kabuklu su ürünleri

Ekolojik hizmetliler, doğal kaynakları doğaya yararlı formlara çeviren önemli doğa bileşenleridir. Örneğin bakteri ve bazı mantarların toprakta güneş ışığını, karbonu ve nitrojeni kullanarak benzersiz bir dönüşümü gerçekleştirmesi gibi.

Denizlerde ise, çift kabuklu deniz ürünleri, topraktaki bakterilerin görevine benzer bir ekolojik misyonu üstlenir. İçindeki azot miktarı artmış suların kendi içindeki dengesini korumak için çift kabuklu su ürünleri doğadaki en iyi seçenek olarak kabul görüyor. Azot, sucul ortamdaki bazı türler için vazgeçilmez bir besin maddesi olmakla birlikte, azotun fazlalığında ortaya çıkan ötrofikasyon ve ötrofikasyona bağlı olarak ortaya çıkan fazla miktardaki atık, suyun içindeki azot dengesini kökten değiştirebilir ve bu durum, herhangi bir kalitedeki su için son derece riskli bir durum.

Florida Üniversitesi’ndeki araştırmacı ekip, Amerika’nın sahil kesiminde yer alan ve muhtemel bir ötrofikasyonu azaltmak ve hatta önüne geçmek için kullanılabilecek bazı çift kabuklu su ürünleri türlerini araştırıyor. Massachusetts araştırmacılarına göre, kıyı sularındaki fazla azotu ortamdan uzaklaştırmak için kabuklu su ürünlerinin kıyı suları boyunca üremelerini ve çoğalmalarını sağlamak tek yol. Çünkü kabuklu su ürünleri, bulundukları bölgedeki fitoplankerleri ve zooplankterleri, süzerek beslenen süzek-beslek canlı gruplarını kapsıyor.

Kabuklu su ürünleri, azotu direk olarak bünyelerine alarak bünyeleri içinde absorbe etmiyor. Sucul ortamdaki ilk besin basamağı olan fitoplankterleri tüketerek fitoplankterin bünyesindeki azotu sindirim yoluyla kendi bünyesine dahil ediyor.

Ülkeler, artık çevre sularındaki su kalitesini korumak ve daha temiz çevre sularına sahip olabilmek için gerekli yatırımları, yine denizel ortamın içindeki kaynakları kullanarak gerçekleştiriyor ve bugünden geleceğe yatırıp yaparak sürdürülebilirliğe katkı sağlamayı amaçlıyorlar.

Bunun için de, kıyıda azotça zengin suların yoğulaştığı yerlerde çift kabuklu su ürünlerinin gelişmini destekleyip gerektiğinde de o bölgelere kültür yoluyla çift kabukluları ekerek orada bir mikro ekosistem oluşturuyorlar. Böylece, bölgedeki suyun azotça zenginleşmesini sağlayan fitoplankterlerin popülasyonunu dengede tutarken, aynı zamanda çift kabukluların, bulundukları bölgede yepyeni ve kendi içinde bağımsız yeni bir ekosistem yaratmasına katkı sağlıyorlar. Kısaca, sisteme dahil olan herkes ve her şey kazanıyor. Daha temiz bir deniz, daha az istenmeyen koku, daha az atık, daha canlı bir su altı yaşamı ve belki daha da ileride daha da verimli av sahaları.

İşte bu aşamada, daha iyi ve verimli kültür metodlarını da öğrenmek gerekiyor, ayrıca kültüre ayırdığınız alanlardaki beklenmedik ve kültür ortamına zarar verebilecek avlanmaların da önüne geçilmesi gerekiyor. Dilerseniz, nasıl midye yetiştireceğinize dair kısa bir bilgiyi burada okuyabilirsiniz.

Doğanın insan eliyle değişen dengesini yerine oturmaya çalışmak açısından da iyi bir davranış olan doğal yöntemler, en kısa sürede Türkiye’de de uygulanmaya başlanmalı…

Kaynak: http://goo.gl/6p0BgC
İkinci görsel: Duncan Cooke