Elinize aldığınız bir parça balık yeminin içinde ne var?

0
1182
görüntüleme

Özellikle çiftlik ortamında yapılan su ürünleri yetiştiricilikle ilgili toplumda merak edilen en büyük konu, belki de balıkların neyle ve nasıl beslendiği.

Geçtiğimiz senelerde, kuruldukları lokasyonlarda -üzücü ama gerçek,  meydana getirdikleri kötü kokularla denizdeki fiziki kirlilikler göz önüne alındığında, balık çiftlikleri ile aydınlatılması gereken daha pek çok konu var. Bu tür istenmeyen ve olumsuz durumların meydana gelmesinin başında, çiftlikler için seçilen yerlerin yanlışlığı ve kurulan lokasyonun fiziksel olarak bir çiftliğin kurulması için gerekli kriterleri taşımaması geliyordu. Yeniden böyle bir durumla karşılaşmamak için tesis planlama uzmanı olan su ürünleri mühendisleri, bugün ellerinden geldiği kadar çok çalışıyor. ve kendini geliştiriyor.

Bu aşamada, su ürünleri yetiştiriciliğinde (yüksek yoğunlukta ve ticari ölçekte) kullandığımız karma yemlerin içeriği konusunda söylemek gereken bir kaç şey var.

Biz su ürünleri mühendisleri, herhangi bir ölçekteki karma yemi hazırlarken bazı destek noktalarından fikir alırız. Özellikle, gökkuşağı alabalığı , çipura – levrek ve son zamanlarda ticari ölçekte yetiştiriciliği revaçta olan mercan balıkları için uzun vadelerde denenerek elde edilmiş formülleri bugün bol, olabildiğinde ekonomik ve verimli şekilde elde edebiliyoruz. Karma yemler, su ürünleri yetiştiriciliğindeki optimal, verimli, sağlıklı ve düzenli büyüme için belki de vazgeçilemez unsurların en başındaki materyallerdir.

Karma yemler, genel olarak bizim pelet dediğimiz bir şekilde ticari ölçekte üretilir. Talebe ve üretimin hangi aşamasına hitap edeceğine göre farklı büyüklüklerde ve balığın beslenme alışkanlığına göre şekillerde üretilen bu yemlerin büyük bir kısmını protein oluşturur. Yemin bu kısmını oluşturan proteinin miktarı belirlenirken yemin verileceği balığın ihtiyacı ve kaynağı da bazı alternatiflere göre değişiklik gösterir. Protein kaynağı olarak tercih edilebilecek materyaller arasında ise hayvansal kaynaklı olarak balık unuyla bitkisel kaynaklı olarak da soya gelir. Bu ürünler arasındaki balık unu, ticari ölçekte yetiştiriciliği yapılan türden farklı olarak bol bulunan, ekonomik ve ticari değeri nispeten daha kolay elde edilebilen başka balıkların yem fabrikalarında çeşitli yöntemlerle un formatına getirilmesi ile elde edilir. Bu balıkların hangileri olduğuna göz atacak olursak, karşımıza genellikle tek seferde birden fazla hammaddeyi kolayca elde edebileceğimiz türler gelir. Türkiye için konuşmak gerekirse eğer, özellikle Karadeniz kıyısında konumlanmış balık fabrikalarında, Karadeniz’den bol miktarda avlanabilen hamsi ve sardalye gibi balıklar balık unu hammaddeleri arasında sayılabilir. Bununla birlikte, Norveç gibi Atlantik’te kıyısı olan ülkelerin balık unu hammaddeleri daha bol avladıkları ve av maliyeti düşük olan türler olarak karşımıza çıkar. Ayrıca, son yıllarda tek hücreli sucul canlıların da yemlerde kullanılması üzerinde çalışıyoruz. Özellikle spirulina gibi birim miktardaki protein oranı yüksek olan türleri balık yemlerine katmanın ve bu kaynaklardan hammadde elde etmenin yollarının öneminin farkındayız.

Bir peleti incelemeye devam ettiğimizde, balığa ‘et’ olarak geri dönecek proteinden farklı olarak ayrıca yağlar, karbohidratlar ve diğer mateyaller gözlenir. Yağlara baktığımızda, bulundurdukları yüksek enerji miktarıyla balığın ihtiyaç duyduğu yağ asitlerinin sağlanması için yemlere katılır. Peki balık yemlerinin içine hangi yağlar katılır? Bu kaynağı elde etmek için yine öncelikli olarak denizden neler elde edebildiğimize bakarız. Yemleri hazırlama esnasında kullandığımız hammaddelik balıklardan elde edebildiğimiz yağların yanında öncelikli olarak sindirimi kolay olan iyi bitkisel yağlar yemlerin içinde kendine yer bulur. Bir gram yağ, bir gram proteinden veya karbohidrattan daha fazla enerji içeriği için ayrıca kârlı bir kaynağıdır. Bununla birlikte en temel haliyle karbohidratlar da, bünyelerindeki glikoz sebebiyle yemlerde kendilerine yer bulurlar. Glikoz, bol bulunan ve ekonomik bir enerji kaynağıdır. En temel glikoz formu olarak şeker aklımıza gelse de, özellikle yemin suyun içinde en azından bir süreliğine tek parça kalmasını ve parçalanma süresini azaltmak için şeker pancarının işlenmesi sırasında ortaya çıkan melas gibi maddeler, yemlerin içinde kendine yer bulur. Koyu renkli, kıvamlı ve son derece tatlı bir malzeme olan melas, yeme verdiği tatla balıkların yeme olan ilgisini de arttırır, yemin tüketilme oranını da arttırarak daha az yem atığı oluşmasına katkı sağlar.

Bir yem peletinin içindeki materyalleri oranlara vurduğumuzda, genel olarak en yüksek miktarda protein, sonra yağ ve ardından da karbohidratların varlığı gözlenir. Ayrıca, mineraller ve vitamin takviyeleriyle tüketimlik yetiştiricilikte kullanımına izin verilen koruyucular yada sağaltım solüsyonları da bu yemlerin içine katılarak balıklara sunulur. Koruyucu olarak karşımızda duran en önemli yanılgı, yemin bozulmadan uzun süre sağlam kalmasını sağlamak gibi görünse de, kısa süre içinde tüketilmesi beklenen yemin, kısa olan bekleme süresi içinde içinde meydana gelebilecek küflenmesi, bozulması ve bakteriyel kaynaklı olarak kokuşması gibi durumlarının önlenmesi için alınan önlemlerin tümü olarak düşünülebilir. Örneğin E Vitamini, yemin kısa süre içinde bozulmasını önleyen başlıca koruma maddelerinden biridir. Yemin kısa süre içinde oksitlenerek bozulmasını, tadını ve değerini kaybetmesini önlemeye yardımcı bir maddedir. Uygun miktardaki kullanımı, balığın ve balığı tüketen insanların sağlığını tehlikeye atan bir duruma yol açmaz.

Yemler, herhangi bir koşulda herhangi bir bakteriyel yada parazitik sağaltım için balıklara verilmesi gereken ilaçların canlının vücuduna yerleştirilmesi için de kullanılabilecek en pratik yollardan biridir. Hazırlama aşamasında yemlerin içine katılan ve canlının vücudunu mesken tutmuş olan bakteriyel yada parazitik organizmaların vücuttan uzaklaştırılması için gerekli olan ve kullanılmasına izin verilmiş olan ilaçlar, balık yemlerinin içinde yer alabilen diğer maddeler arasında sayılabilir.

Cevap ver

Please enter your comment!
Please enter your name here