ispanyalı kabuklu su ürünleri yetiştiricileri midye ve istiridyelerinin deniz yıldızları tarafından yenme ihtimalinden endişeli

İspanyalı kabuklu su ürünleri yetiştiricileri dertli: deniz yıldızları önlerine ne gelirse yiyecek

In Avcılık, İstilacılık, Midye yetiştiriciliği, Su ürünleri, Yetiştiricilik


İspanya’nın kuzey doğusundaki Galiçya’nın en önemli geçim kaynaklarından birisi olan kabuklu deniz ürünlerinin yetiştiricileri yeni bir dertten muzdarip; önlerine ne çıkarsa yiyip bitiren deniz yıldızları.

Daha önce deniz yıldızlarının ekolojik sistem içindeki önemlerinden bahsetmiş olsak da, Galiçya bölgesinde normalin çok üzerine çıkmış olan deniz yıldızı popülasyonu, bölgede yetiştiriciliği yapılan midye, tarak ve istiridye çiftliklerini yutmaya başladı. Bununla başa çıkmak için herkesin aklına ilk önce gelecek yöntem için bölgesel yönetimden izin alan kabuklu su ürünleri yetiştiricileri fiziksel yollarla her gün yüzlerce kilo deniz yıldızı topluyor.

Raxó balıkçılarının Pontevedra’daki derneği Marco Antonio Ruibal, deniz yıldızları için “Her şeyi yiyorlar” diyor. “Her yerdeler, her ria’dalar. Tıpkı bizler gibi kabuklu deniz ürünlerini seviyorlar. Deniz yıldızları asıl istiridyelerle besleniyor ve deniz tabanında yaşıyorlar. İstiridyeleri kazıp çıkardığımızda onları yiyorlar.”

Rialar, Vigo ve Pontevedra kenti çevresinde girişler oluşturan, Avrupa’nın kabuklu deniz hayvanı endüstrisinin kalbi olan derin ve batık nehir vadileridir. İspanya, yılda % 90’ı Galiçya’da üretilen ve Avrupa pazarının yaklaşık yarısı olan 200.000 ton midye üretiyor. Bölge ayrıca yaklaşık 2 bin ton da istiridye üretiyor.

Galiçya, Roma döneminden beri midyeleri ve diğer kabuklu deniz hayvanları ile ünlüdür, ancak 1940’larda Galiçyalılar sallardan yığın haline getirilmiş yüzen materyallerden sarkan iplerde midye ve istiridye yetiştirme tekniğini geliştirmişlerdi. Midyelerin yada istiridyelerin küçük yumurtaları vahşi doğada toplanır ve daha sonra sallardan sarkıtılan iplere yetiştirilir. Bu iplerse kabukluların deniz yıldızları tarafından yenilmesini kolaylaştırır. Bir deniz yıldızının bir midyeyi yiyebilmesi için kabuğunun milimetrenin onda biri büyüklüğünde açık olması yeterlidir.

Deniz yıldızlarının ria’larda görülmesi tarih boyunca sürpriz olan bir şey değil, hep vardılar fakat hiç böylesine çok görülmemişlerdi. Santiago de Compostela merkezli deniz araştırma merkezi müdürü Carlos Gabín, “Bilmediğimiz, bunun bir kereye mahsus mu ya da daha uzun vadeli bir şey olup olmadığı” diyor. Bu yaratıkların böylesine fazla görünmesinin sebebinin ise bilinmeyen nedenlere ve fazla miktarda besin bulunabilirliği olmasına bağlanıyor.

“Denizin zenginliğinin kendi çağları vardır” diyor Ruibal, “denizde yumuşakçayla dolu çok fazla alan var ve deniz yıldızları yiyecek arıyor. Eğer hiç bir şey yapmazsak önlerine gelen her şeyi yiyecekler.” Bununla birlikte daha az fırtına olması ve daha fazla yiyecek olması sebebiyle deniz yıldızlarının bu yıl daha fazla olabileceğini söylüyor Ruibal. “Bunun kendi lehine çalışan her şeyin bir karışımı olduğunu düşünüyorum.”

Deniz yıldızlarının sayılarını kontrol etmenin şu an için tek yolu, onları toplayacak olan dalgıçlar yollamak. Şubat ayında (2019) bir kaç ton deniz yıldızı çıkardılar ve Temmuz ayında ise üç saate yakın bir zaman dilimi içinde 500 kiloya yakın deniz yıldızının çıkarıldığını söyledi Ruibal.

Deniz yıldızları karaya çıktıktan bir kaç gün sonra tamamen kurur ve tüketilebilir ekonomi içinde hiç bir değeri yok.

Gabín, “Bazı balıkçılar vebadan bahsediyor, ama benim için veba farklı bir kavram” diyor. “Bir veba, popülasyon anormal derecede büyük olduğunda, yolunda çıkan her şeyi yok etme yeteneğine sahip. Bir vebadan bahsetmeden önce daha fazla bilgiye ihtiyacımız var. ”

Ria’larda bulunan iki tür deniz yıldızı Marthasterias glacialis ve bunun gibi merkezi sinir sistemi olmayan, hem cinsel hem de aseksüel olarak üreyebilen, 10 yıl kadar ömrü olan Asterias rubens. Eğer bir yiyecek savaşında avcısıyla kapışıp bir kolunu kaybederse yeni bir kol çıkarabilir. Aynı şekilde bir koldan tekrar bir deniz yıldızı oluşabileceği için parçalanmış bir deniz yıldızının tekrardan denize atılmaması gerektiği vurgulanıyor.

Deniz yıldızlarının üstündeki besin zincirinde köpek balıkları, diğer deniz yıldızları, martılar, balıklar, su samurları ve denizde yaşayan pek çok diğer canlı var. Yine bilinmeyen bir sebepten ötürü bu avcıların bölgede çok aktif değil.

Kabuklu deniz ürünleri endüstrisi Galiçya’nın can damarıdır, ancak çoğunlukla küçük ölçekli bir aile işletmeleri yaygın. Yakın tarihli bir AB raporunda, bölgedeki 3.500 bateasın mülkiyetinin 2.000 aileye dağıldığını tespit etti…

theguardian.com‘daki yazı, orijinaline sadık kalınarak Türkçe’ye adapte edilmiştir.

, , , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.