Akuaponik yetiştiricilik nedir? [Ücretsiz Poster]

0
734
görüntüleme

Dünya üzerinde, farklı ihtiyaçlar, özellikle gelecekte ihtiyaç duyulan proteini karşılamak için en önemli yeteneklerimizden biri olan su ürünleri yetiştiriciliği için de yeni yöntemlerin ortaya çıkmasına imkan tanıyor. Geleneksel avcılık metodlarının bir çoğunu, aşırıya kaçılan avcılıklarla yok olan ticari değeri yüksek olan türlerin soylarının tehlikeye girmesi ve hatta bu türlerin gelecekte yok olma tehlikesi altına girmesiyle çok yakın bir zamanda artık kullanamaz hale gelebiliriz. Bu yüzden, Amerika’da, Avrupa’da ve hatta Uzak Doğu’daki su ürünleri kaynaklı protein elde etme metodları, artık avcılıktan yetiştiriciliğe doğru değişen bir eğri üzerinde ilerliyor.

Denize kıyısı olan yada göller ve nehirler bakımından zengin olan ülkelerde yapılan su ürünleri yetiştiriciliğinde, kültür için gerekli olan suyun temini konusunda pek sıkıntı yaşanmasa da asıl sorun hiç bir denize yada büyük su kütlesine kıyısı olmayan, akarsular bakımından fakir olan ve suyun aşırı değerli kabul edildiği yerlerdeki protein eldesinde görünüyor. Farklı metodlarla elde edilen (kırmızı yada beyaz et kaynaklarını kullanarak) ve ya vergi avantajı ile ithal edilen protein kaynakları olsa da, bir ülkenin sürdürülebilir şekilde kendi proteini elde edebilmesinin yolu aslında biraz da çoklu üretim metodlarını bir arada kullanmasından geçiyor artık.

Akuaponik (ing. Aquaponic) olarak tanımlanan yetiştirme metodunu Türkçe’de “topraksız tarım” olarak telafuz edebiliriz.

Akuaponik nedir?

Akuaponik, en temel haliyle tüketilebilir bitkisel kaynakları besinlerin tüketilebilir su ürünleri ile bir arada yetiştirilebilmesi metodudur. Yani burada, bitkiler ve öne çıkan haliyle balıklar, birlikte geliştirilmiş bir sistem içine alınır ve orada birlikte karşılıklı çıkarları gözetilerek büyütülmeleri sağlanır. Bir çeşit polikültür olarak tanımlanabilir.

Akuaponik nasıl çalışır?

Topraksız tarımın temel haliyle 4 basit ve birbiri içine entegre olmuş aşaması vardır.

  1. Sistemin içindeki balıklar ihtiyaç duydukları maddeleri içeren besinlerle beslenirler.
  2. Balıkların oluşturduğu ve azotlu bileşenlerce zengin atıklar, bakteriler tarafından bitkilerin besin olarak kullanabileceği formlara çevrilerek bitkilerin kullanımına sunulur.
  3. Bitkiler, bu bileşenleri bünyelerine alarak besin olarak kullanırlar.
  4. Ortamdaki azotlu bileşikler, bitkilerin bünyesinde toplandığı için bitkiler, aynı zamanda suyu biyolojik olarak filtre etmiş olurlar. Temizlenen su, balıkların daha rahat ve stressiz bir ortamda yaşamasına olanak tanır.

Akuaponik nasıl kurulur?

Temel haliyle bir topraksız tarım mekanizması, hemen hemen her büyüklükteki arazide yada sahip olunan alanda uygulanabilir. Bir kaç tanktan oluşan küçük havuzlarda yapılabildiği gibi endüstriyel ölçekte büyük arazilerde kolaylıkla akuaponik sistemler kurularak yaygınlaştırılabilir. İki bölümlüdür; ilki balıkların yaşadığı ortam, diğeri bitkilerin yaşadığı ortam.

Topraksız tarımın faydaları nelerdir?

Farklı bakış açıları, akuaponiki göreceli olarak öne çıkaran bazı avantajları ortaya koyar. Bunlardan bazıları şu şekildedir:

  • Tarım için toprağa olan bağımlılığı azaltır. Günden güne azalan tarım arazilerinin daha efektif kullanılabilmesi için akuaponik sistemler tarıma elverişli olmayan arazilerde bile kolaylıkla uygulanabilir. Toprak türüne bağlı olarak verimsiz arazilerden ürün elde edilmesi kolaylaşır.
  • Gübre kullanımını azaltır. Aktif olarak tarlalarda kullanılan gübreler, belirli süreler için topraktan yüksek verim almayı sağlasa da, bir süre sonra toprağın verimliliğinda düşmeler gözlenir. Balıkları metabolik artıkları, bitkilerin birinci elden direk olarak besinlerini elde etmelerini sağladığı için arazinin ayrıca gübrelenmesine gerek kalmaz. Bu da tarım maliyetini düşürür.
  • Birim alandan daha çok ve çeşitli ürün elde etmeyi sağlar. Topraksız tarım alanında birden fazla ekonomik değeri olan tür olduğu için ürünlerin getirisi de fazla olur. Özellikle porsiyonluk boya balık yetiştiren tesisler, eğer akuaponik entegrasyonu entegrasyonu yaparlarsa balık satışlarından da kazanç elde edebilirler.
  • Verimlidir. Aynı alanda birden çok ürün yetiştirilebildiği için verim son derece yüksektir. Verimin yüksek olmasına bağlı olarak tesis giderlerinin düşük olması, akuaponiki aynı zamanda en ekonomik yetiştiricilik modellerinden birisi haline getirir.
  • Sürdürülebilirdir.

Nerede akuaponik yapabilirim?

Evinizin arka bahçesinde, apartmanınızın çatı katında yada atıl durumdaki verimsiz tarım arazinizde kolaylıkla akuaponik sistemler kurabilirsiniz. Paris’te yeni yeni kurulmaya başlanan şehir bahçelerinin bir kısmında akuaponik sistemler aktif olarak kullanılmaya başlandı. İhtiyaçlarınız, kurmak istediğiniz sistemin büyüklüğüne göre değişse de temel olarak bir kaç balığa, onlar besleyecek yemlere ve büyütmeyi düşündüğünüz bitkilerin fidelerine ihtiyacınız var. Uygun bitki büyümesi için sistemin mümküse doğal güneş ışığı alması şart. Yeni teknolojiler, deniz üzerinde dahi bu sistemin uygulanabilmesini sağlıyor.

Nerede akuaponik yapmalıyım?

Proteine erişim yönünden sıkıntı yaşayan ülkeler ve bu ülkelerdeki bölgeler akuaponik yapmak için en uygun yerler. Dünyada özellikle Afrika kıtasının ortaları, o bölgedeki insanlar için protein elde etme isteyen girişimciler için iyi bir yer olabilir. Türkiye’de ise Tuz Gölü ve çevresindeki arazilerde, fazla güneş ışığı isteyen bitkilerle kolaylıkla akuaponik yetiştiricilik yapılabilir.

Akuaponik hangi canlılarla yapılır?

Kültüre kolaylıkla alınabilen su ürünleri, akuaponik sistemin canlı azot kaynağı olarak tercih edilebilir. Tilapya, kanal yayını hatta alabalık sıklıkla kullanılan türler arasında. Bununla birlikte akvaryum balıklarının da akuaponik yetiştiriciliğe dahil olduğu sistemler var. Bitkilere baktığımızda ise en yaygın bitkiler şu an için lahana, kabak, domates, salatalık, patlıcan, sarımsak ve hatta brokoli gibi sebzeler ile mantar.

Topraksız tarım yaparken nelere dikkat etmeliyim?

  • Sistemi düzenli olarak kontrol edin.
  • Suyun eksilmesi durumunda su ekleyin.
  • Zamanla suyun içindeki minerallerde eksilme meydana gelir. Ya yemlerle yada suya takviye olarak mineralleri düzenli aralıklarla ekleyin. Bu eksikliği gidermek için aynı zamanda sistemin uygun yerlerine çeşitli özellikteki taşları da koyabilirsiniz.
  • Suyun daima devirdaimde kalmasına özen gösterin.
  • Bitkileri sisteme fide olarak dahil edin.
  • İstenmeyen alglerin ortaya çıkmasını engellemek için su kütlenizi yarı karanlık bir ortamda tutun.
  • Bitkilerin kökleri sürekli suda kalacaksa kesinlikle karanlıkta kalmalı.

Ekonominin gidişatına bakacak olursak, proteine erişim günden güne daha da zorlaşacak. Bunu daha kolay, ucuz ve sürdürülebilir kılmak için destek en yakınınızdaki su ürünleri mühendisinde. Bugün kendiniz ve çevreniz için iyi bir adım atın ve hangi ölçekte olursa olsun akuaponik yetiştiricilik sistemleri ile tanışın.

[wpdm_package id=’759′]

Cevap ver

Please enter your comment!
Please enter your name here