Akdeniz Müreni ile tanışın: Muraena helena

Görüş yazın
422
görüntüleme

Denizde karşılaşıldığında çoğunlukla yılan balıkları ile karıştırılan Müren’ler, dünya denizlerinde yaklaşık 150 tür ile temsil ediliyor. Uzunlukları ortalama 15 cm ile 3 metre (okyanuslarda 4.5m uzunluğundaki bireyler gözlenmenmiş) arasında değişen bu balıklar, vücut yapısı olarak değerlendirildiklerinde yılanslı balıklar; yani Anguilliformes vücut şekline sahip balıklar kategorisinde yer alıyor.

Yırtıcı balıklar kategorisinde de değerlendirilebilecek olan müren balıkları, taksonomik olarak Murenidae ailesinde konumlanıyor. Normal yaşamlarında çekingen oldukları gözlemlenen bu balıklar, kışkırtıldıklarında son derece saldırgan ve tehlikeli bir hale gelebiliyor. Bu yüzden, özellikle amatör dalgıçların bu balıklara fazla yaklaşmamaları ve ani hareketlerle kışkırtmamaları tavsiye ediliyor. Mürenler, yaşamak için genellike kayalık su altı kovuklarını sıkça tercih ediyor ve loş ortamlarda yaşamayı seviyor.

Müren balıklarının tüm çenesini kaplayan dişlerini kaplayan bakteriler, balık tarafından ısırılan yerin kolayca iltihaplanmasına neden oluyor. Balığın ağzında yer alan bakterilerden bazılarının zehirli etki yaratabildiği de bilimsel not defterlerine düşülmüş halde. Müren balığının ağzında yapılan araştırmalar neticesinde, bu alanda bulunanbakteriler tarafından salgılanan Hemaglutenin adındaki bir madde, ısırılan yerdeki kan hücrelerinin yığınlar haline gelmesine neden oluyor. Bununla birlikte kırmızı kan hücrelerinin deformasyonda rol oynadığı düşünülen fakat mekanizması tam olarak anlaşılmamış olan başka toksin maddeler de balığın ağzındaki bakterilerin salgıladığı toksik etkili maddeler arasında yer alıyor.  Bu durum, bazı kaynaklarda yer alan müren balıklarının zehirli olduğu durumunu çürütüyor. Müren balığının ağzında yer alan bu bakteriler, balığın avlanırken yada kendini korurken işine yarayan önemli bir çift taraflı çıkar ilişkisi modelinin güzel bir örneğini oluşturuyor.

Balıktaki bu saldırma davranışı, tamamen kendisini korumaya yönelik içgüdüsel bir harekettir ve suyun içinde de dışında da görülebiliyor. Sivri ve küçük kafalı olan bu balıkların pulları derilerine iyice gömülmüş bir halde bulunur. Soluk sarıdan kahverengiye, zeytin yeşilinden kirli beyaza kadar pek çok farklı renkte müren balığı doğada yayılım gösteriyor. Bunların Türkiye sularında sık sık rastlananı; Muraena helena, Akdeniz müreni ismini taşıyor ve kahverengi vücut rengi üstüne kırmızı ve beyaz noktalarla diğer türlerden ayırt edilebiliyor.

Müren balıkları, denizlerdeki ve tatlı sulardaki yılan balıkları ile aynı takımdan geliyor. Yılan balıkları ile ortak oldukları takımın adı da tıpkı vücut şekilleri gibi Anguilliformes adını alıyor. Dünya denizlerindeki diğer türleri arasında Muraena appendiculata, Muraena argus, Muraena augusti, Muraena australiae, Muraena clepsydra, Muraena lentiginosa, Muraena melanotis, Muraena pavonina, Muraena retifera, Muraena robusta sayılabilir. Bu balıklara dair bilinen en büyük yanılgılardan birisi, mürenlerin yılan balığı sanılmasıdır. Bilinenin aksine müren balıkları, yılan baklıklarıyla yalnızca aynı vücut formu konusunda ortaklık gösterir.

Tıpkı diğer yırtıcı deniz balıkları gibi, müren de yaşadığı bölgeyi paylaştığı canlılarla beslenir. Bunlara küçük kabuklular, yengeçler, karidesler, zaman zaman ıstakozlar da dahildir. Saklandığı kovuğun yanına yaklaşan avını ani bir hareketle ısırır ve yutar. Türkiye’nin neredeyse tüm denizlerinde yaygın olarak bulunmakla birlikte, yaşamak için özellikle kayalık ve kuytu alanları tercih eder. Üreme mevsimleri ilkbahar ile sonbahar arasındaki periyottadır.

Kaynaklar: Wet Web Media